اجزای جانبی دیگ بخار
دیگ بخار یا بویلر بخار یکی از مهمترین تجهیزات صنعتی برای تولید بخار در کارخانهها ، نیروگاهها ، صنایع غذایی، نساج ی، دارویی و بسیاری از واحد های تولیدی است. عملکرد صحیح و ایمن دیگ بخار تنها به بدنه و مشعل محدود نمیشود، بلکه تجهیزات و اجزای جانبی متعددی در کنار آن قرار میگیرند تا فرآیند تولید بخار بهصورت کنترل شده ، ایمن و با راندمان بالا انجام شود . این تجهیزات جانبی نقش بسیارمهمی در کنترل فشار، تأمین آب ، بیشتر شدن ایمنی و بهبود عملکرد دیگ بخار دارند.
مقالات مرتبط:
مشعل دیگ بخار
مشعل یکی از اصلیترین اجزای جانبی دیگ بخار است که وظیفه تولید شعله و تأمین حرارت لازم برای گرم کردن آب را بر عهده دارد. مشعل میتواند با سوخت گاز، گازوئیل یا دوگانهسوز کار کند . کیفیت عملکرد مشعل تأثیر مستقیمی بر میزان مصرف سوخت و راندمان دیگ بخار دارد .
مشعل مناسب باید بتواند سوخت را به صورت کامل بسوزاند تا علاوه بر کم شدن مصرف انرژی ، آلودگی محیط زیست نیز کمتر شود .
پمپ تغذیه آب
پمپ تغذیه یا فید پمپ وظیفه انتقال آب به داخل دیگ بخار را بر عهده دارد و یکی از اجزای جانبی دیگ بخار است. این پمپ باید فشار کافی برای ورود آب به بویلر را تأمین کند. عملکرد مناسب پمپ اهمیت زیادی دارد ، زیرا کمبود آب در دیگ بخار می تواند باعث آسیب جدی به تجهیزات شود .
در بسیاری از سیستم ها از دو پمپ استفاده می شود چون یکی به عنوان پمپ اصلی و دیگری به عنوان پمپ رزرو برای مواقع اضطراری .
سختی گیر آب
یکی از مهم ترین اجزای جانبی دیگ بخار، سختیگیر آب است . آب خام دارای املاحی مانند کلسیم و منیزیم است که در دمای بالا باعث بوجود اومدن رسوب در داخل دیگ می شوند . سختی گیراین املاح را حذف می کند و از تشکیل رسوب جلوگیری می نماید .
کندانسور
هواگیر یا کندانسور، دستگاهی است که اکسیژن و سایر گازهای محلول را از مایعات خارج میکند. در همین حال، کندانسور، یک مبدل حرارتی است که گرمای نهان را از دودکش خارج میکند تا متراکم شده و دوباره وارد دیگ شود. مخازن هواگیر و کندانسورها فقط در سیستم های دیگ بخار استفاده میشوند و در دیگ های آب گرم و روغن داغ استفاده نمی شوند چون در مخازن دیگ بخار، سیال همیشه به صورت مایع است .
شیر اطمینان
وظیفه شیر اطمینان ، افت مکانیکی فشار دیگ است . بسته به ظرفیت و استاندارد دیگ ، نصب یک یا دو شیر اطمینان بر روی دیگ الزامی است . شیر ایمنی می تواند تک فنر یا دو فنر باشد .
در صورتی که به هر دلیلی سیستم کنترل الکترونیکی دیگ کار نکند و فشار دستگاه از حد مجاز بیشتر شود ، برای جلوگیری از انفجار، شیرهای اطمینانِ نصب شده بر روی دیگ به صورت مکانیکی فعال شده و بخار اضافی را آزاد می کند . در این شرایط ، فشار را کم میکند و از بروز مشکل و خطر جلوگیری می کند.
آبنما
آبنما یا شیشه آبنما وسیلهای است که سطح آب داخل دیگ بخار را نشان میدهد. کنترل میزان آب اهمیت بسیار زیادی دارد؛ زیرا کاهش بیش از حد آب میتواند باعث داغ شدن بدنه و آسیب شدید به دیگ شود . اپراتور باید بهصورت مداوم وضعیت آبنما را بررسی کند تا سطح آب در محدوده استاندارد باقی بماند.
پرشر سوئیچ
پرشر سوئیچ یا کنترلکننده فشار، قطعهای است که فشار بخار را کنترل میکند. این تجهیز در فشارهای مشخص، مشعل را روشن یا خاموش میکند تا فشار دیگ در محدوده ایمن باقی بماند .
مانومتر
مانومتر وسیلهای برای نمایش فشار داخل دیگ بخار است. اپراتور با مشاهده مانومتر می تواند وضعیت فشار سیستم را کنترل کند و در صورت افزایش یا افت غیرعادی فشار اقدامات لازم را انجام دهد . وجود مانومتر دقیق و سالم برای ایمنی و عملکرد صحیح دیگ بخار ضروری است .
تابلو برق دیگ بخار
تابلو برق مرکز کنترل تجهیزات الکتریکی دیگ بخار است. تمامی فرمانها و کنترلهای مربوط به مشعل، پمپها و سیستمهای ایمنی از طریق تابلو برق انجام می شود . تابلو برق استاندارد می تواند عملکرد سیستم را دقیق تر و ایمن تر کند و در صورت بروز خطا هشدارهای لازم را نمایش دهد .
اکونومایزر
اکونومایزر تجهیزی است که برای افزایش راندمان دیگ بخار استفاده میشود. این دستگاه از حرارت گازهای خروجی دودکش برای پیشگرم کردن آب ورودی استفاده می کند. به کمک اکونومایزر مصرف سوخت کاهش پیدا میکند و بازده حرارتی سیستم افزایش می یابد.
تله بخار
تله بخار قطعهای است که آب تقطیرشده را از خطوط بخار خارج میکند بدون اینکه بخار هدر برود. استفاده از تله بخار باعث افزایش راندمان سیستم و جلوگیری از افت کیفیت بخار می شود. این تجهیز در خطوط انتقال بخار و تجهیزات حرارتی کاربرد زیادی دارد.
دودکش
دودکش وظیفه خروج گازهای حاصل از احتراق را بر عهده دارد. طراحی صحیح دودکش اهمیت زیادی دارد؛ زیرا در عملکرد مناسب مشعل و تخلیه کامل دود تأثیرگذار است . دودکش باید مقاومت کافی در برابر حرارت و خوردگی داشته باشد و ارتفاع آن مطابق استاندارد طراحی شود.
نتیجهگیری: اجزای جانبی دیگ بخار
اجزای جانبی دیگ بخار نقش بسیار مهمی در عملکرد صحیح، ایمنی و افزایش راندمان سیستم دارند. تجهیزاتی مانند مشعل، پمپ تغذیه، سختیگیر، شیر اطمینان و تابلو برق هر کدام وظیفه خاصی بر عهده دارند و نبود یا عملکرد نامناسب آنها میتواند باعث کاهش کارایی و حتی بروز خطرات جدی شود. به همین دلیل انتخاب تجهیزات استاندارد و انجام سرویس و نگهداری منظم، اهمیت زیادی در بهرهبرداری ایمن و اقتصادی از دیگ بخار دارد