اجزای دیگ زغال سنگ سوز
در این مقاله اجزای دیگ زغال سنگ سوز و عملکرد هر کدام از آن بخش ها را مورد بررسی قرار می دهیم. در ادامه این مقاله با ما همراه باشید.
مقدمه: اجزای دیگ زغال سنگ سوز
دیگ (Boiler) زغال سنگ سوز یکی از تجهیزات مهم در صنایع حرارتی و نیروگاهی است که با استفاده از انرژی حاصل از احتراق زغال سنگ ، آب را گرم کرده یا به بخار تبدیل می کند . این دیگ ها در نیروگاه های تولید برق ، کارخانه های صنعتی و سیستم های گرمایش مرکزی کاربرد دارند. عملکرد صحیح آن ها به هماهنگی مجموعهای از تجهیزات مکانیکی ، حرارتی و کنترلی وابسته است . در ادامه ، مهم ترین اجزای تشکیل دهنده دیگ زغال سنگ سوز و وظایف هر یک بررسی می شود.
مقالات مرتبط:
مزایا و معایب دیگ های بخار زغال سنگ سوز
مشخصات فنی دیگ زغال سنگ سوز
مشخصات فنی دیگ بخار زغال سنگ سوز بدین گونه است ؛
- دیگ زغال سنگ سوز به صورت اتوماتیک شارژ می شود .
- دارای سه پاس و دو پاس حرارتی مطابق با استانداردهای ملی و بین المللی
- دارای فیلتر مخصوص جهت کاهش گازهای مضر محیط زیست
- دارای لوله های عبور دود مطابق با استاندارد آلمان
- دارای پمپ تغذیه، شیرآلات مصرفی، تابلوی کنترل تمام اتوماتیک
- دارای کارائی بسیار بالا و عایق کاری مناسب جهت عدم اتلاف انرژی گرمایی هستند .
- مشعل های این نوع دیگ ها بسیار آسان و راحت طراحی شده که امکان تعمیر و نگهداری راحت تر را فراهم می آورد .
- دارای پیوت اتوماتیک و کلید کنترل فشار هوا است .
- دبی شارژ دیگ زغال سنگ سوز بر اساس ظرفیت حرارتی مشعل قابل تنظیم می باشد .
- دیگ مشخصات فنی دیگ بخار زغال سنگی ساخته شده از ورق های فولادی و آلیاژی
سیستم تغذیه زغال سنگ
سیستم تغذیه وظیفه انتقال زغال سنگ از محل ذخیره سازی به محفظه احتراق را بر عهده دارد . این مجموعه شامل مخازن ذخیره ، نوار نقاله، تجهیزات انتقال و دستگاه های تنظیم میزان سوخت است. در دیگهای زغالسنگسوز پودری ، از آسیاب برای خرد کردن زغالسنگ و تبدیل آن به ذرات ریز استفاده میشود . این فرایند سط ح تماس سوخت با اکسیژن را افزایش داده و احتراق را سریع تر و کاملتر می کند .
محفظه احتراق (Furnace)
محفظه احتراق اصلی ترین بخش دیگ زغال سنگ سوز است که فرایند سوختن زغال سنگ در آن انجام می شود . این محفظه معمولاً با دیواره های لوله ای آبگرد طراحی می شود تا گرمای حاصل از احتراق به آب منتقل شود . طراحی مناسب محفظه احتراق موجب افزایش راندمان حرارتی ، کاهش اتلاف انرژی و کنترل بهتر آلاینده های خروجی می شود .
مشعل ها و سیستم تأمین هوا
مشعلها در دیگهای زغالسنگسوز پودری، مخلوط زغالسنگ و هوا را به داخل محفظه احتراق هدایت میکنند. سیستم تأمین هوا نیز با استفاده از فنهای دمنده، اکسیژن موردنیاز احتراق را فراهم میسازد. تنظیم دقیق نسبت هوا به سوخت اهمیت زیادی دارد؛ زیرا کمبود هوا موجب احتراق ناقص و افزایش مونوکسیدکربن میشود، درحالیکه هوای اضافی بیش از اندازه میتواند بازده حرارتی دیگ را کاهش دهد.
لوله های آب و بخار
لولههای آب و بخار از مهمترین اجزای انتقال حرارت در دیگ هستند. آب درون این لولهها جریان یافته و انرژی حرارتی حاصل از احتراق را جذب میکند. در دیگهای لولهآبی ، لوله های اطراف محفظه احتراق معمولاً بخش قابل توجهی از گرمای تابشی را دریافت میکنند. جنس، ضخامت و آرایش لولهها بر اساس فشار کاری ، دمای بهرهبرداری و ظرفیت دیگ انتخاب می شود .
سوپرهیتر (Superheater)
سوپرهیتر یا فوقگرمکن، بخار اشباع تولیدشده را بدون افزایش قابلتوجه فشار، تا دمای بالاتری گرم می کند . بخار فوق گرم در نیروگاهها برای راه اندازی توربین های بخار استفاده می شود . افزایش دمای بخار می تواند راندمان چرخه حرارتی را بهبود دهد و احتمال تشکیل قطرات آب در مراحل انبساط توربین را کاهش دهد .

درام بخار (Steam Drum)
درام بخار در بسیاری از دیگهای لولهآبی ، وظیفه جداسازی بخار از مخلوط آب و بخار را بر عهده دارد . بخار جدا شده برای ادامه فرایند به تجهیزات بعدی منتقل می شود و آب دوباره در مدار گردش قرار می گیرد . درام همچنین در کنترل سطح آب و حفظ پایداری عملکرد دیگ نقش مهمی دارد . البته برخی دیگ های پیشرفته از نوع یک بارگذر هستند و درام بخار ندارند .
اکونومایزر (Economizer)
اکونومایزر نوعی مبدل حرارتی است که از گرمای باقی مانده در گازهای خروجی برای پیشگرمایش آب تغذیه دیگ استفاده می کند . این تجهیز پیش از ورود آب به بخشهای تبخیرکننده قرار می گیرد . استفاده از اکونومایزر موجب کاهش مصرف زغال سنگ ، بازیابی انرژی و افزایش بازده کلی مجموعه می شود .
پیشگرم کن هوا (Air Preheater)
پیشگرمکن هوا با انتقال بخشی از حرارت گازهای دودکش به هوای ورودی ، دمای هوای احتراق را افزایش می دهد . هوای گرم شده به بهبود فرایند سوختن زغال سنگ کمک می کند . این تجهیز معمولاً در مسیر خروج گازهای حاصل از احتراق نصب می شود و یکی از بخش های مؤثر در کاهش تلفات حرارتی دیگ است .
سیستم کنترل و تجهیزات ایمنی
سیستم کنترل وظیفه نظارت بر فشار، دما ، سطح آب ، میزان سوخت و جریان هوای ورودی را بر عهده دارد . حسگرها ، شیرهای اطمینان، کنترلکنندهها و سامانههای قطع اضطراری از اجزای مهم این مجموعه هستند . عملکرد صحیح تجهیزات کنترلی از افزایش غیرمجاز فشار، کاهش خطر انفجار و آسیب دیدگی لوله ها جلوگیری می کند .
سیستم جمع آوری خاکستر و تصفیه دود
احتراق زغالسنگ باعث تولید خاکستر و گازهای آلاینده می شود . خاکستر کف محفظه احتراق و خاکستر معلق در جریان دود باید به کمک تجهیزات مخصوص جمع آوری شوند . فیلترهای کیسهای و رسوب دهنده های الکترواستاتیکی برای حذف ذرات معلق کاربرد دارند . همچنین در برخی نیروگاه ها از تجهیزات گوگردزدایی و کنترل اکسید های نیتروژن برای کاهش آلودگی هوا استفاده می شود .
نتیجه گیری: اجزای دیگ زغال سنگ سوز
دیگ زغالسنگسوز مجموعهای از تجهیزات مرتبط است که هر یک نقش مشخصی در تولید و انتقال انرژی حرارتی دارند . محفظه احتراق، سیستم سوخترسانی، لولههای آب، درام بخار، سوپرهیتر، اکونومایزر و تجهیزات کنترل آلودگی از اجزای اصلی این سامانه محسوب می شوند . طراحی اصولی ، انتخاب تجهیزات مناسب و نگهداری منظم آن ها علاوه بر افزایش راندمان و کاهش هزینههای بهرهبرداری ، به ارتقای ایمنی و کاهش اثرات زیست محیطی کمک می کند .