انواع دی اریتور یا هوازدا
در این مقاله انواع دی اریتور یا هوازدا را معرفی می کنیم.
در گذشته به طور کامل دی اریتورها را در مقاله های زیر مورد بررسی قرار دادیم:
معرفی جامع دی اریتور یا هوازدا
دی اریتور چیست و چگونه کار می کند؟
در این مقاله انواع دی اریتور یا هوازدا را به طور جزئی تر بررسی می کنیم.
مقدمه: دی اریتور یا هوازدا چیست؟
دی اریتور دیگ بخار یک مبدل حرارتی با تماس مستقیم است که به کمک برخورد آب و بخار و در نتیجه گرم کردن آب ، گاز های محلول در آب را از آن جدا میکند. همچنین به دلیل پایین بودن فشار جزئی گاز های مورد نظر در فضای داخلی دی اریتور، گازهای محلول در آب به فضای مجاور خود (فاز بخار) منتقل می گردند .
دی اریتور دیگ بخار یک مبدل حرارتی با تماس مستقیم است که به کمک برخورد آب و بخار و در نتیجه گرم کردن آب، گازهای محلول در آب را از آن جدا میکند. همچنین به دلیل پایین بودن فشار جزئی گازهای مورد نظر در فضای داخلی دی اریتور، گازهای محلول در آب به فضای مجاور خود (فاز بخار) منتقل میگردند.
در آب ورودی به بویلر گازهای محلولی وجود دارند که باعث خوردگی داخلی دستگاه میشوند که مهمترین آنها عبارتست از اکسیژن و دی اکسید کربن . ترکیب اکسیژن با آهن منجر به تشکیل اکسید آهن میشود و ترکیب دی اکسید کربن با آهن منجر به تشکیل اسید کربنیک میشود که باعث اسیدی شدن محیط و پایین آمدن PH آب میشود .
دستگاهی که به وسیله آن گازهای محلول تبدیل به گازهای نامحلول شده و از آن جدا میشود دی اریتور نام دارد.
انواع مختلف دی اریتور یا هوازدا
هوازداها از نظر عملکرد و ساختار به دو نوع اصلی تقسیم می شوند :
1- هوازدای سینی دار (Tray Type Deaerator)
در این نوع ، آب از قسمت بالای مخزن وارد شده و روی سینی‌های متعدد پخش میشود. هم زمان بخار از پایین به سمت بالا حرکت کرده و با آب تماس مستقیم پیدا می کند . این تماس باعث افزایش دمای آب تا نزدیک نقطه اشباع و خروج گازهای محلول می شود . گازهای جدا شده از طریق شیر تخلیه از بالای دستگاه خارج میشوند و آب هوازدایی‌شده در مخزن ذخیره جمع‌آوری می شود .
مزایا هوازدای سینی دار
- مناسب برای ظرفیت‌های بالا
- راندمان بالای حذف اکسیژن و دی‌اکسید کربن
- عملکرد پایدار و مطمئن
معایب هوازدای سینی دار
- هزینه اولیه بیشتر
- ابعاد نسبتاً بزرگ
- نیاز به فضای نصب مناسب
۲. هوازدای افشانه‌ای یا اسپری (Spray Type Deaerator)
در این مدل، آب توسط نازل‌های مخصوص به صورت ذرات ریز در محفظه پاشیده میشود. بخار با این قطرات تماس پیدا کرده و به دلیل افزایش سطح تماس، گازهای محلول به سرعت آزاد میشوند. سپس آب وارد مخزن ذخیره شده و برای تغذیه بویلر مورد استفاده قرار می‌گیرد.
مزایا هوازدای افشانه‌ای یا اسپری
- طراحی ساده و وزن کمتر
- مناسب برای سیستم‌های کوچک و متوسط
- هزینه ساخت و نصب پایین تر
معایب هوازدای افشانه‌ای یا اسپری
- نیاز به سرویس دوره ای نازل ها
- راندمان کمتر نسبت به نوع سینی دار در ظرفیت های بالا
- حساسیت بیشتر به کیفیت نازل ها
مقایسه انواع هوازدا
هوازدای سینی دار معمولاً در نیروگاه ها ، صنایع پتروشیمی و کارخانه‌های بزرگ استفاده می شود ، زیرا قادر است حجم زیادی از آب را با راندمان بالا هوازدایی کند . در مقابل ، هوازدای افشانه‌ای بیشتر در موتورخانه ها ، بیمارستان ها، صنایع غذایی و واحد های صنعتی کوچک کاربرد دارد . انتخاب بین این دو نوع به عواملی مثل ظرفیت بویلر، فضای موجود ، هزینه اولیه ، شرایط بهره برداری و میزان حذف اکسیژن مورد نیاز بستگی دارد.
کاربرد های هوازدا :
یکی از مهم ترین کاربردهای هوازدا، جلوگیری از خوردگی تجهیزات است . اکسیژن محلول در آب مهم ترین عامل زنگ‌زدگی و سوراخ شدن لوله های دیگ بخار به شمار می رود . همچنین دی‌اکسیدکربن باعث تشکیل اسیدکربنیک شده و خوردگی را تشدید می کند . هوازدا با حذف این گازها، عمر مفید تجهیزات را افزایش داده و هزینه های تعمیرات را به میزان قابل توجهی کاهش می دهد.
از دیگر کاربرد های هوازدا می توان به افزایش بازده حرارتی سیستم اشاره کرد . چون آب قبل از ورود به دیگ بخار گرم می شود ، انرژی کمتری برای تبدیل آن به بخار نیاز است.
این موضوع باعث صرفه جویی در مصرف سوخت و کاهش هزینه‌های بهره‌برداری می شود . همچنین تأمین آب با دمای مناسب ، شوک حرارتی وارد بر دیگ بخار را کاهش داده و عملکرد ایمن‌تری را فراهم می کند.
نتیجه‌گیری : انواع دی اریتور یا هوازدا
هوازدا یکی از تجهیزات ضروری در سیستم‌های بخار است و نقش مهمی در افزایش عمر تجهیزات ، کاهش خوردگی و بهبود راندمان بویلر دارد . دو نوع اصلی هوازدا ، یعنی سینی دار و افشانه ای ، هرکدام ویژگی ها ، مزایا و محدودیت های خاص خود را دارند . در پروژه‌های با ظرفیت بالا ، هوازدای سینی‌دار به دلیل عملکرد بهتر گزینه مناسب تری است ، در حالی که برای سیستم های کوچک‌تر، هوازدای افشانه‌ای به دلیل سادگی و هزینه کمتر انتخاب اقتصادی تری محسوب می شود . پس ، انتخاب صحیح نوع هوازدا با توجه به شرایط فنی و اقتصادی ، نقش مهمی در کارایی بهینه سیستم های تأسیساتی نقش دارد .