صفر تا 100 زیر آب زنی دیگ بخار
در این مقاله با صفر تا 100 زیر آب زنی دیگ بخار آشنا می شویم و به طور کامل این فرایند را مورد بررسی قرار می دهیم. زیرآب زنی دیگ بخار موجب میشود سطح آب در داخل بویلر پایین بیاید.
مقدمه: صفر تا 100 زیر آب زنی دیگ بخار
آب تغذیه دیگ بخار همیشه حاوی مقداری املاح محلول مثل کلر، کلسیم، منیزیم ، سیلیکا و سدیم است . هنگامی که آب درون دیگ تبخیر می شود ، بخار خالص بالا میرود اما املاح در آب باقی می مانند و غلظت آن ها بالا می رود .
ایجاد کف و حمل املاح همراه بخار که باعث آسیب به تجهیزات بخار میشود.
افزایش این غلظت، مشکلات زیر را ایجاد می کند :
- کاهش راندمان حرارتی و افزایش مصرف سوخت.
- تشکیل رسوب روی لولهها که مانع انتقال حرارت می شود.
- افزایش خوردگی به علت وجود مواد شیمیایی و pH نامناسب.

زمان مناسب زیرآب زنی دیگ بخار
زیرآب زنی دیگ بخار موجب میشود سطح آب در داخل بویلر پایین بیاید و در نتیجه فرمان لول کنترل پمپ تغذیه بویلر را روشن کرده و آب خارج شده را جبران می کند ؛ اما در زمان پیک مصرف و به خصوص در بویلرهایی که با سیستم پمپ ON-OFF عمل می کنند به دلیل اختلاف دمای آب ورودی با آب داخل بویلر فشار افت می کند . این امر در صورت صحیح عمل نکردن دی اریتور و پایین بودن دمای آب تغذیه به شدت تشدید خواهد شد که خود دو مشکل اساسی به وجود خواهد آورد :
- امکان ایجاد کاویتاسیون در پمپ تغذیه را به وجود می آورد.
- پایین آمدن کیفیت بخار تولیدی را موجب خواهد شد.
مراحل انجام زیرآب زنی ناپیوسته
مرحله نخست: بررسی فشار و دمای دیگ : قبل از شروع، اطمینان حاصل کنید که فشار در محدودهی کاری مجاز است .
مرحله دوم : باز کردن تدریجی شیر زیرآبزنی : شیر را باید بهآرامی باز کرد تا جریان شدید و ناگهانی آب موجب شوک حرارتی یا مکانیکی نشود.
مرحله سوم : تخلیه آب به مدت کوتاه : در این مدت، بخشی از آب و لجن ته دیگ خارج میشود. تخلیه طولانی باعث کاهش فشار و هدررفت بخار میشود.
مرحله چهارم : بستن تدریجی شیر : پس از خروج مقدار لازم، شیر را بهصورت کنترلشده ببندید تا جریان متوقف شود.
مرحله آخر: ثبت عملیات در دفتر بهرهبرداری : زمان، فشار، دما و مقدار تخلیه باید ثبت شود تا برنامه نگهداری دقیق باقی بماند.
انواع زیرآب زنی دیگ بخار
زیرآبزنی معمولاً به دو روش انجام میشود که هرکدام هدف و زمان خاص خود را دارد :
زیرآبزنی پیوسته
در این روش، مقدار کمی از آب در گردش دیگ بهطور مداوم از قسمت بالایی یا میانی دیگ خارج میشود. هدف آن کنترل میزان مواد محلول (TDS) است تا غلظت املاح از حد مجاز فراتر نرود.
مزایا:
- حفظ مداوم کیفیت آب
- جلوگیری از نوسانات ناگهانی در غلظت املاح
- کاهش احتمال تشکیل کف و رسوب
زیرآب زنی ناپیوسته یا دورها ی
در این روش، در فواصل زمانی مشخص، دریچهی زیر دیگ باز میشود تا آب تهنشینشده همراه با رسوبات کف دیگ خارج گردد.
مزایا:
- تخلیه مستقیم رسوبات و لجن
- افزایش طول عمر دیگ
معایب:
- افت ناگهانی فشار بخار
- هدررفت بخار و انرژی در هر تخلیه
در بسیاری از واحدهای صنعتی، هر دو روش به صورت ترکیبی استفاده میشوند تا هم رسوبات تهنشین تخلیه شود و هم غلظت مواد محلول کنترل گردد.
دیگ بخار 3 تن بخارتجهیز خراسان
نکات مهم در زمان زیرآبزنی
- زیرآبزنی بهتر است در زمان فشار بالا و دمای ثابت انجام شود تا املاح تهنشین بهتر خارج شوند.
- همیشه از تجهیزات ایمنی مانند دستکش، عینک و لباس ضد حرارت استفاده کنید .
- برای جلوگیری از اتلاف انرژی، میتوان از مخزن بازیافت حرارت زیرآب زنی استفاده کرد تا حرارت آب تخلیهشده بازیابی شود .
- هرگز در زمان خاموش بودن دیگ یا فشار صفر، زیرآبزنی انجام ندهید، چون ته نشین ها ممکن است به صورت ناگهانی جابجا شوند و به لولهها آسیب بزنند .
- مدت و دفعات زیرآبزنی به کیفیت آب و میزان سختی آن بستگی دارد.
تجهیزات مورد استفاده در زیرآب زنی : صفر تا 100 زیر آب زنی دیگ بخار
- شیر کنترل اتوماتیک : برای تنظیم خودکار میزان تخلیه و جلوگیری از هدررفت انرژی به کار می رود .
- مخزن زیرآبزنی : آب داغ و بخار خروجی را دریافت کرده و قبل از تخلیه به فاضلاب، دمای آن را کاهش می دهد .
- خط لوله تخلیه : از جنس فولاد مقاوم به حرارت و فشار ساخته می شود .
- شیر زیرآبزنی : معمولاً از نوع شیر سوزنی یا شیر کروی مخصوص فشار بالا است .

خطاهای رایج در زیرآب زنی
- تخلیه کمتر از مقدار لازم: باعث افزایش غلظت مواد محلول و تشکیل رسوب می گردد .
- تخلیه بیش از حد: باعث کاهش سطح آب در دیگ و خطر خشک کار کردن بویلر می شود .
- عدم ثبت و برنامهریزی: باعث میشود کنترل کیفیت آب از دست برود و احتمال خرابی بالا رود .
- باز کردن ناگهانی شیر: شوک فشار ایجاد میکند و میتواند به اتصالات آسیب بزند .
مزایای اجرای صحیح زیر آب زنی
- کاهش مصرف سوخت و هزینههای عملیاتی
- کاهش خطر انفجار و آسیبهای مکانیکی
- تضمین کیفیت بخار خروجی
- افزایش عمر مفید لولهها و بویلر
- افزایش راندمان حرارتی دیگ
نتیجه گیری : صفر تا 100 زیر آب زنی دیگ بخار
زیرآبزنی دیگ بخار، عملی ساده اما حیاتی است که نقش مهمی در حفظ ایمنی، راندمان و طول عمر تجهیزات دارد. با اجرای منظم و کنترلشدهی این فرآیند، میتوان از تشکیل رسوب، خوردگی و آسیبهای پرهزینه جلوگیری کرد.
توصیه میشود در واحدهای صنعتی، برنامهی منظم زیرآبزنی روزانه یا هفتگی تدوین شود و اپراتورها بهطور کامل با مراحل، تجهیزات و خطرات احتمالی آن آشنا باشند. در نهایت، زیرآبزنی اصولی نهتنها هزینه تعمیرات را کاهش میدهد، بلکه تضمینی برای عملکرد پایدار و ایمن دیگ بخار در بلندمدت است.
