صفر تا 100 منبع انبساط (تعریف- کاربرد- مزایا)
منبع انبساط چیست؟ منبع انبساط چه کاربردهایی دارد؟ انواع منبع های انبساط و مزایا و معایب آن ها را در این مقاله از تیم بخارتجهیز خراسان بخوانید.
مقدمه| صفر تا 100 منبع انبساط (تعریف- کاربرد- مزایا)
مخزن انبساط یکی از انواع مخازن تحت فشار است. در سیستمهای گرمایشی وقتی آب داخل مدار گرم میشود، حجمش زیاد میشود و اگر جایی برای این افزایش حجم وجود نداشته باشد ، فشار مدار بالا می رود و ممکن است به پمپ ، لوله ها یا حتی دیگ آسیب بزند . منبع انبساط دقیقاً برای همین ساخته شده : این منبع یک فضای خالی در اختیار سیستم قرار میدهد تا وقتی آب منبسط میشود ، وارد آن شود و فشار مدار ثابت بماند .
در سیستم ها دو نوع منبع وجود دارد : منبع انبساط باز و منبع انبساط بسته .
در نوع باز، منبع بالای پشت بام نصب می شود و آب اضافه از طریق لوله رفت و برگشت وارد آن می شود . در نوع بسته ، داخل منبع یک تیوپ یا دیافراگم وجود دارد که در یک طرف آب سیستم و در طرف دیگر فشار باد قرار دارد . وقتی آب گرم می شود ، تیوپ عقب می رود و باد فشرده می شود و همین باعث کنترل فشار می شود .
دلایل حراب شدن منبع انبساط
خرابی معمولاً از چند دلیل ساده شروع می شود :
- پارگی دیافراگم یا تیوپ داخلی
- ظرفیت کم منبع نسبت به حجم کل سیستم
- خرابی شناور در منبع های باز
- نصب نادرست ، مخصوصاً قرار گرفتن در سمت خروجی پمپ
- تنظیم نبودن فشار باد در منبع های بسته
- جوش آوردن آب دیگ و فشار بیش از اندازه
وقتی یکی از این موارد پیش بیاید، منبع نمیتواند افزایش حجم آب را کنترل کند و سیستم دچار مشکلاتی مثل نوسان فشار، هواگرفتگی یا سرریز میشود.
عوامل مؤثر بر محاسبه حجم دقیق منبع انبساط
برای محاسبه دقیق حجم منبع انبساط باید برخی از عوامل را در نظر بگیرید که این عوامل عبارتند از:
- حداکثر میزان انبساط و افزایش حجم آب در گردش
- ظرفیت دمایی دیگ موتورخانه
- حجم آب در گردش در موتورخانه
- حداکثر دما و فشار مورد نیاز
کاربرد های منبع انبساط
سیستم های گرمایشی و سرمایشی: منابع انبساط برای کنترل فشار ناشی از گرم شدن مایعات در سیستم های گرمایشی و سرمایشی استفاده می شوند .
سیستم های هیدرولیکی: منابع انبساط برای کنترل فشار ناشی از گرم شدن مایعات در سیستم های هیدرولیکی استفاده می شوند.
سیستم های آبیاری: منابع انبساط برای کنترل فشار ناشی از گرم شدن مایعات در سیستم های آبیاری استفاده می شوند.
سه مشکل اصلی منبع انبساط و نحوه رفع آن
هواگرفتگی مداوم سیستم
وقتی مقدار آب داخل منبع باز کم شود یا در منبع بسته فشار باد پایین باشد ، هوا وارد مدار میشود.
این هوا باعث سرد شدن رادیاتورها، سر و صدای پمپ و افت فشار میشود.
نحوه رفع عیب آن
- اگر نشتی در مسیر وجود دارد، آن را پیدا و رفع کن تا هوا وارد سیستم نشود .
- منبع باز را همیشه پر نگه دار .
- ابتدا مدار را کامل هواگیری کن .
- در منبع بسته، فشار باد را تنظیم کن .
سرریز شدن آب
این مشکل زمانی دیده میشود که آب مدام از لوله سرریز می ریزد . علت ها به طور معمول شناور خراب ، جوش آوردن آب یا کوچک بودن ظرفیت منبع است .
نحوه رفع عیب آن
- ارتفاع نصب منبع نباید پایین باشد؛ در صورت نیاز تنظیم میشود.
- شناور را تنظیم یا تعویض کن.
- اگر سیستم بزرگ است و منبع کوچک، باید یک منبع بزرگتر یا کمکی اضافه شود.
- دمای کاری دیگ را چک کن تا آب جوش نیاورد.
نوسان فشار و بالا و پایین شدن عقربه فشارسنج
وقتی فشار باد منبع کم شود یا تیوپ پاره شده باشد ، هر بار که آب گرم می شود فشار بالا می رود و وقتی سرد می شود ناگهان افت می کند .
نحوه رفع عیب آن :
- فشار باد منبع را با پمپ باد تنظیم کن (معمولاً ۱ تا ۱.۵ بار) .
- اگر با تنظیم درست نشد ، احتمال پاره بودن تیوپ زیاد است و حتما تعویض شود .
- چک کن ظرفیت منبع نسبت به حجم سیستم کافی باشد .
نتیجه گیری : صفر تا 100 منبع انبساط (تعریف- کاربرد- مزایا)
منبع انبساط قطعه ای ساده ولی بسیار حیاتی در سیستم گرمایشی است . وظیفهاش فقط یک چیز است: جبران افزایش حجم آب و ثابت نگه داشتن فشار. اگر درست کار نکند، سه مشکل اصلی یعنی سرریز، نوسان فشار و هواگرفتگی بهوجود میآید. با چند بررسی ساده مثل تنظیم فشار باد، تعمیر تیوپ، تنظیم شناور یا اصلاح نصب، اکثر مشکلات آن بهراحتی برطرف میشود.